به حکایت دادنامه شماره 140012390001415731ـ 1400/2/29 شعبه 101 دادگاه کیفری دو زرین دشت، در خصوص اتهام آقایان شهباز …، علیرضا … و جعفر …، دایر بر عدم رعایت نظامات دولتی و مقررات ایمنی منتهی به صدمه بدنی شبه عمدی به ترتیب با میزان تقصیر شصت درصد، بیست درصد و بیست درصد موضوع شکایت خانم آمنه … به قیمومت از آقای علی اصغر.ع …، چنین رأی صادر شده است:
« … دادگاه با عنایت به مفاد کیفرخواست … صادره از دادستان عمومی و انقلاب شهرستان زرین دشت و با توجه به شکایت شاکی خصوصی، گزارش و تحقیقات مرجع انتظامی، نظریه هیأت پنج نفره کارشناسان حوادث و نیز نظریه گواهی پزشکی قانونی ضمّ در پرونده و سایر قرائن موجود که موجب حصول علم گردیده،
فلذا دادگاه بزه انتسابی به نامبردگان را محرز و مسلم دانسته و مستند به مواد 85، 91، 95، 171 و 176 قانون کار مصوب سال 1369 و مواد 19، 448، 449، 452، 454، 462، 488، 492، 549، 558، 559، 644، 646، 704، 705، 706 و 707 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392؛ هر یک از متهمین از حیث جنبه عمومی به پرداخت مبلغ یکصد و پنجاه میلیون ریال جزای نقدی در حق صندوق دولت و از حیث جنبه خصوصی نیز به ترتیب متهم ردیف اول به پرداخت شصت درصد و متهم ردیف دوم بیست درصد و متهم ردیف سوم بیست درصد از دیات صدمات وارده به میزان 1. صددرصد دیه کامل مرد مسلمان از بابت عدم کنترل ادرار 2. صددرصد دیه کامل مرد مسلمان از بابت از بین رفتن قوای عالی مغز 3. صددرصد دیه کامل مرد مسلمان از بابت عدم کنترل مدفوع 4. صددرصد دیه کامل مرد مسلمان از بابت از بین رفتن قوای جنسی 5. شصت و شش درصد و شصت و شش صدم درصد (66/66%)معادل دو سوم دیه کامل مرد مسلمان از بابت فلج کردن هر دو دست 6. شصت و شش درصد و شصت و شش صدم درصد (66/66 %) معادل دو سوم دیه کامل مرد مسلمان از بابت فلج کردن هر دو پا 7. دو درصد دیه کامل مرد مسلمان از بابت ارش ناشی از تعبیه لوله تنفسی مصنوعی در حق شاکی خصوصی محکوم، که ایشان مکلفند دیه های فوق الذکر را ظرف دو سال قمری از تاریخ وقوع جرم پرداخت نمایند …»
پس از تجدیدنظرخواهی از این رأی، شعبه سی و یکم دادگاه تجدیدنظر استان فارس به موجب دادنامه شماره 140012390003017168-1400/4/26، چنین رأی داده است:
«… با توجه به نظریات کارشناسان که در سه نوبت همگی هر سه متهم را مقصر دانسته اند و نظریه هیأت 5 نفره که تأثیر تقصیر [آقای] شهباز … را بیشتر دانسته که با توجه به شرح نحوه وقوع حادثه نیز این استدلال و استنباط صحیح می باشد و ملاحظه نظریات پزشکی قانونی مجموعاً بر اصل دادنامه تجدیدنظرخواسته راجع به اصل احراز بزهکاری سه متهم ایرادی وارد نیست. نهایتاً دادگاه تجدیدنظر
اوّلاً، با توجه به رأی وحدت رویه شماره 804 [هیأت عمومی] دیوان عالی کشور که جراحات ناشی از اعمال و معالجات پزشکی را قابل انتساب به متهم و مطالبه از وی ندانسته، دو درصد ارش مربوط به تعبیه لوله تنفس از دادنامه بدوی حذف می شود.
ثانیاً، نسبت به دیه از دست دادن کنترل ادرار و مدفوع در دادنامه بدوی دو دیه کامل تعیین شده است، لیکن مشهور فقهای عظام، بی اختیاری ادرار و مدفوع که ناشی از ضربه واحد باشد را در حکم یک منفعت دانسته و خصوصاً در ضربه واحد قائل به یک دیه برای آن هستند (با استناد به ادلّه روایی شرعی خصوصاً روایت اسحاق بن عمار) قانون مجازات اسلامی نیز در موارد 652 و 705 از این احتیاط خارج نشده و صرفاً به یک دیه اشاره کرده است.
برابر ماده 652 هرگاه صدمه ای به حد فاصل بیضه ها و مقعد وارد شود و موجب عدم ضبط ادرار یا مدفوع یا هر دو گردد یک دیه کامل دارد. ماده 705 به طور مطلق است، اعم از اینکه ضربه وارده به حد فاصل بیضه ها و مقعد وارد شود یا ناحیه دیگر، یک دیه کامل خواهد بود.
ضمناً مطابق تحریر الوسیله حضرت امام (ره) جلد 2 کتاب دیات المقصد الاوّل فی دیات الاعضاء خاتمه فرع دوم، هرگونه ضربه ای که موجب عدم ضبط ادرار و مدفوع شود صرفاً موجب پرداخت یک دیه کامل است. مضافاً در حالت شک و شبهه اصل برائت از مقدار زیاده است (نظریه مشورتی شماره 7/95/2083 ـ 1395/8/22 اداره حقوقی قوه قضائیه نیز مؤید همین نظر است)
بنابراین دادگاه تجدیدنظر، دادنامه بدوی را در این مورد نیز اصلاح می کند و برای عدم کنترل ادرار و عدم کنترل مدفوع مجموعاً یک دیه کامل انسان (مرد مسلمان) لحاظ می گردد و یک فقره صد درصد دیه کامل از مجموع دیات مورد حکم کسر می گردد.
ثالثاً، در مورد جزای نقدی تعیین شده برای [آقای] شهباز … از آنجایی که دادگاه بدوی جزای نقدی را بر اساس مواد 91، 95، 171 و 176 قانون کار تعیین نموده، ولی با توجه به شرح نحوه وقوع حادثه مواد مورد استناد شامل [آقای] شهباز … نمی گردد و اگرچه تقصیر ایشان از علل وقوع حادثه و مستوجب دیه است لیکن مستند قانونی برای تعزیر وی وجود ندارد. بنابراین جزای نقدی [آقای] شهباز … کلّاً حذف می شود.
رابعاً، میزان جزای نقدی [آقایان] علیرضا … و جعفر … با توجه به حسن سابقه ایشان مستنداً به بند ث ماده 38 و بند ث ماده 37 قانون مجازات اسلامی برای هر یک از یکصد و پنجاه میلیون ریال به سی میلیون ریال تخفیف داده می شود و مجموعاً دادنامه تجدیدنظرخواسته با ردّ اعتراض معترضین و مستنداً به مواد 457 و 459 قانون آیین دادرسی کیفری با اصلاحات فوق تأیید می گردد. این رأی قطعی است.»
